- Oleuropein ekstrakt içerisinde kendisinden çok daha güçlü olan hidroksitirosole parçalanmakta ve ekstraktın antioksidan kapasitesini yükseltmektedir.
- Ekstrakt içerisindeki fenolik bileşikler sinerjistik etki göstermektedir (Erbay ve İçier, 2008).
ZEYTİN YAPRAĞI EKSTRAKTIZeytin yaprağı ekstraktı (özü), zeytin ağacı (Olea europaea L.) yapraklarından fiziksel ve kimyasal ekstraksiyon metotlarıyla elde edilen, zeytin yaprağının aktif bileşenlerini elde etmek amacıyla hazırlanan yeşil renkte yaprak özüdür. Bu öz; tüm bileşikleri saf olarak içermekle beraber A vitamini, selenyum, C vitamini, askorbil-palmitat bulundurmaktadır. Ekstrakt sağlık açısından son derece faydalı ve toksik olmayan özelliğe sahip bir üründür. Ekstraktın kullanımı, zeytin yaprağı çayına kıyasla kolay ve kullanım alanı oldukça geniştir (Anonim, 2008a).
ZEYTİN YAPRAĞINDA VE EKSTRAKTINDA
BULUNAN FENOLİK BİLEŞİKLER
Doğal antioksidan özelliğe sahip olmalarından dolayı, bitkilerdeki fenolik bileşiklerin varlığı çok önemli bir unsurdur. Fenolik bileşikler bitkiler tarafından mikroorganizmalara ve güçlü ultraviolet (UV) ışınlarına karşı korunma mekanizması için sentezlenen bileşenlerdir. Antioksidanlar; yağ içerikli besinlere lipid oksidasyonu sonucu oluşan toksik bileşikleri ve tat bozulması oluşumunu engellemek için katılırlar. Benzer ya da daha fazla antioksidan aktifliklerine sahip oldukları için, bitki ekstraktları yapay antioksidanlara karşı doğal alternatif oluşturmaktadırlar (Le Floch, 1998).
Zeytin yaprağında bulunan başlıca fenolik bileşikler
- Oleuropein
- Hidroksitirosol
- Verbaskozit
- Apigenin-7-glukozit
- Luteolin-7-glukozit
- Tirosol
- Vanilik asit
- Diosmetin-7-glukozit
- Kafeik asit
- Luteolin
- Rutin
- Diosmetin
- Vanilin
- Kateşin'dir.
ZEYTİN YAPRAĞI EKSTRAKTININ
ETKİ ALANLARI
Antikanserojonik Etki
Zeytin ağacından veya yaprağından elde edilen toksik özellikte olmayan oleuropein maddesi, kanseri önleyen bir etkiye sahiptir. Oleuropein; kanserli hücrelerin etrafını geri dönüşümsüz olarak sararak çoğalmalarını, yayılmalarını ve başka bölgelere sıçramalarını engellemektedir. Belirli bir dozda ilaç şeklinde alımıyla da, ileri derecedeki kanserli hücrelerin kas liflerini parçalayarak çoğalmalarını önlemektedir. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda ekstraktın kullanılmasıyla kötü huylu tümörlerin 9-12 gün içerisinde gerilediği gözlenmiştir. Radyasyona maruz kalarak gen değişikliği sonucu oluşan kanserli hücrelerin önlenmesinde de oleuropein etkili bir maddedir. X ışınlarına maruz kalınmasının öncesinde ve sonrasında oleuropeinin, kromozom yapısını koruyarak kanser oluşumunu engellediği tespit edilmiştir (Benavente-Garcia, 2002)
Kardiyovasküler Etki
Zeytin yaprağı ekstraktının; kan basıncını düşürücü, kalp ritmini düzenleyici özelliği ile koroner kan akışı üzerine olan olumlu etkisi ve kardiyovasküler sistemde de bir çok hastalığı önlediği ortaya çıkmıştır. Oleuropein, antioksidan özelliği sayesinde LDL kolesterolünün okside olmasını önlemekte ve damar sertliği oluşumunu azaltmaktadır. Toplam kolesterol ve trigliserid miktarını düşürmektedir. Damarlarda trombositlerin birleşip kümeleşmesini engeller, anjiyotensin dönüştürücü enzimleri de inaktive ederek kalbin çalışmasında ve kalp yetmezliğinde yararlı etki göstermektedir. Atardamarların kasılmasıyla gerçekleşen düzensiz kalp atışı olayını da önlemektedir. Ayrıca enfarktüs riskini de azaltıcı özelliğe sahiptir (Andreadou, 2007)
Kan Basıncını Düşürücü Etki
Yüksek tansiyon hastalarında, zeytin yaprağı ekstraktının kullanılmaya başlanmasından 3 ay sonra önemli derecede yüksek kan basıncının düştüğü gözlenmiştir. Sistolik ve diyastolik kan basınçlarını düşürerek yüksek tansiyonu düşürücü özelliği olduğu gibi kalbin ritm bozukluğunu da düzenlemektedir. Yüksek tansiyonu önleyici etkisiyle birlikte LDL kolesterol seviyesini de azalttığı gözlenmiştir (Perrinjaquet-Moccettil, 2008).
Antidiyabetik Etki
Oleuropein, şeker hastalarında kan şekerini ayarlayıcı ve antioksidan etki göstermektedir. Şeker hastalarında, oksidatif strese ve serbest radikallere maruz kalma sonucunda retinopati, nefropati ve nöropati gibi komplikasyonlar gelişmektedir. Oleuropeinin serum insülinini artırırken, oksidatif strese bağlı bu diyabetik komplikasyonları antioksidan özelliği sayesinde azalttığı gözlenmiştir (Eidi, 2008).
Antimikrobiyal Etki
Yüzyıllarca yaşayabilen zeytin yaprağının mikroorganizmalara ve hastalıklara karşı direnci artırmadaki en güçlü etkisi antimikrobiyal aktivitesinden kaynaklanmaktadır. Oleuropeinin birçok bakteriyi (Staphylococcus aureus), küfü (Aspergillus niger), mayayı (Saccharomyces uvarum) ve mantarı inhibe ettiği tespit edilmiştir. Oleuropeinin hidrolizi ile oluşan elenolik asit bileşiği ise; birçok virüs türünü güçlü bir şekilde inhibe edici özelliğe sahiptir (Sudjana, 2008).
Antioksidan Etki
Zeytin yaprağından elde edilen fenolik bileşikler, E vitamininden daha güçlü antioksidan kapasiteye sahiptir. Bu bileşikler antioksidan özelliği sayesinde LDL kolesterolünün bakır sülfatla oksidasyonunu önemli derecede önlemektedir. Bu sayede oksidasyona bağlı olarak gelişen enfarktüs ve damar sertliğinden, periferik damar hastalıklarından, koroner kalp hastalıklarından da korunma sağlanmaktadır. Ayrıca şeker hastalarında oksidatif strese bağlı olarak gerçekleşen birçok komplikasyonlarda antioksidan kapasitesiyle engellenmektedir (Ferreira, 2006).
Kronik Yorgunluğu Önleyici Etki
Zeytin yaprağı ekstraktı; mantarlara ve virüslere karşı olan etkisi sayesinde kronik yorgunluk sendromunu ve kronik kas ağrılarını giderici özelliğe sahiptir. İnsanlarda yorgunluğa, enerji düşüklüğüne sebep olan mikroorganizmaların, ekstraktın sahip olduğu antimikrobiyal kapasitesi ile etkisiz hale geldiği tespit edilmiştir. (Advanced Health and Life Extension)
Kemik Sağlığı Üzerine Olan Etki
Oleuropein, menopozal osteoporoz türündeki kemik erimesini durdurucu aktiviteye sahiptir. Antioksidan ve iltihaplanmayı önleyici özelliğe sahip fenolik bileşikleri sayesinde de, kemiklerde mineral madde yoğunluğunun azalmasını engellemektedir (Puel, 2006)
Bağışıklığı Güçlendirici Etki
Oleuropein; bağışıklık sistemini düzenleyici yeni bir bileşen olarak kullanılmaktadır. Kanda ve organlarda bakteri gelişimini azaltarak, toplam antioksidan kapasitesini koruyarak bağışıklık sisteminin güçlenmesinde etkin rol oynamaktadır. Oleuropein, iltihap sentezini önlemekte veya fagositoz yoluyla enfeksiyonların giderilmesine yardımcı olmaktadır. (Giamarellos, 2006)
Ateş Düşürücü Etki
Zeytin yaprağının kaynatılmasıyla elde edilen öz; 19. yüzyılın ortalarında şiddetli ve ölümcül hastalıklarda ateş düşürücü olarak kullanılmıştır. Zeytin yaprağı ekstraktının da ateş düşürücü özelliğinden dolayı sıtma semptomlarından korunmak ve tedavi olmak amacıyla kullanıldığı bilinmektedir. İspanya savaşı sırasında (1808-1813) subaylar ara sıra çıkan ateşlerinin tedavisi için zeytin yaprağını kullanmışlardır. (Olive Leaf Extra Strong Tincture Dosage)
Zeytin Yaprağı Ekstraktının Sağlık Üzerindeki Diğer Etkileri (Kendall, 2009)
- HIV Proteaz enziminin gelişimini engeller.
- Sedef hastalığında iyileşme sağlar.
- İdrar yolları enfeksiyonlarını hafifletir.
- Menenjiti iyileştirmede faydalıdır.
- Zararlı bakteriler yüzünden oluşan ishalleri hafifletir.
- Peptik ülserleri azaltır.
- Kronik sinüzitler için oldukça iyi bir iyileştiricidir.
DÜNYA LİTERATÜRÜ
KAYNAKLAR DİZİNİ
- Andreadou, I., Sigala, F., Papaefthimiou, M., Sigalas, C., Aligiannis, N., Savvari, P., Gorgoulis, V., Papalabros, E., 2007. Acute doxorubicin cardiotoxicity is successfully treated with the phytochemical oleuropein through suppression of oxidative and nitrosative stress. J Mol Cell Cardiol, 42(3):549-58.
- Anonim, 2008a.
- Anonim, 2008b.
http://www.advance-health.com/oliveleaf.html
- Anonim, 2008c.
http://drclarkia.com/olive.asp
- Benavente-Garcia, O., Castillo J., Lorente J., Alcaraz M., 2002. Radioprotective effects in vivo of phenolics extracted from Olea europaea L. leaves against X-ray-induced chromosomal damage. J Med Food, 5(3): 125-35.
- Eidi, A., Eidi, M., Darzi, R., 2009. Antidiabetic effect of Olea europaea L. in normal and diabetic rats. Phytotherapy Research, 23 (3): 347-350.
- Erbay, Z., İçier, F., 2008. Zeytin ağacından faydalanmanın yeni bir yolu olarak zeytin yaprağı ve gıda endüstrisindeki potansiyel uygulama alanları. Akademik Gıda, 3: 27-36.
- Ferreira, I.C.F.R., Barros, L., Soares M.E., Bastos, M.L., Pereira, J.A., 2006. Antioxidant activity and phenolic contents of Olea europaea L. leaves sprayed with different copper formulations. Food Chemistry, 103: 188-195.
- Giamarellos, EJ., Geladopoulos, T., Chrisofos, M., Koutoukas, P., Vassiliadis, J., Alexandrou, I., Tsaganos, T., Sabracos, L., Karagianni, V., Pelekanou, E., Tzepi, I., Kranidioti, H., Koussoulas, V., Giamarellou, H., 2006. Oleuropein: a novel immunomodulator conferring prolonged survival in experimental sepsis by Pseudomonas aeruginosa. Shock, 26(4):410-416.
- İming, 2005
- Kendall, R.V., 2009. Potent herbal remedy against infectious diseases and other health problems relative to animal husbandary. Technical Bulletin.
- Le Floch, F., Tena, M.T., Ríos, A., Valcárcel, M., 1998. Supercritical fluid extraction of phenol compounds from olive leaves. Talanta, 46 (5): 1123-1130.
- Sudjana, A.N., Ryan, V., Rasool, N., Islam, N., Riley, T.V., Hammer, K.A., 2008. Antimicrobial activity of commercial Olea europaea (olive) leaf extract. International Journal of Antimicrobial Agents.
- Perrinjaquet-Moccettil, T., Busjahn, A., Schmidlin, C., Schmidt, A., Bradl B., Aydogan, C., 2008. Food supplementation with an Olive (Olea europaea L.) leaf extract reduces blood pressure in borderline hypertensive monozygotic twins. Phytotherapy Research, 22: 1239- 1242.
- Puel, C., Mathey, J., Agalias, A., Kati, S., Mardon, J., Obled, C., Lebecque, P., Coxam, V., 2006 Dose-response study of effect of oleuropein, an olive oil polyphenol, in an ovariectomy/inflammation experimental model of bone loss in the rat. Clin Nutritive, 25(5):859-68.
SERTİFİKALAR
T.C. Tarım Köyişleri Bakanlığının
09-06-2009 TARİH
G54-0186-00020-4 SAYILI
İZNİ İLE
Türk Gıda Endeksine
uygun olarak üretilmiştir.